Opakowania drewniane

Opakowania drewniane służą do składowania, sortowania i transportu ładunków wszędzie tam, gdzie liczą się sztywność konstrukcji, odporność na nacisk i możliwość wielokrotnego użycia. W praktyce należą do nich nowe i używane europalety, palety przemysłowe, palety specjalne, skrzynie drewniane oraz blaty drewniane dobierane do masy towaru, sposobu załadunku i warunków przewozu.

Co daje opakowanie drewniane w codziennej logistyce?

Opakowania drewniane sprawdzają się nie tylko w transporcie. Równie dobrze porządkują towar na halach magazynowych, zapleczach sklepowych i w fabrykach, ponieważ pozwalają bezpiecznie wydzielać jednostki ładunkowe, utrzymać porządek w składowaniu i przyspieszyć obsługę wózkiem widłowym.

Drewno dobrze znosi naciski i nie wchodzi w reakcje z większością materiałów używanych w logistyce, dlatego pozostaje bezpieczne dla towaru. Jego włóknista struktura dodatkowo rozprasza część energii drgań, przez co drewniane opakowania transportowe ograniczają skutki wstrząsów podczas przewozu i przeładunku.

Na czym polega różnica między drewnem a innymi opakowaniami transportowymi?

Opakowanie drewniane lepiej przenosi duże obciążenia punktowe niż lekkie konstrukcje cienkościenne, a po wielu obiegach łatwiej je naprawić. Różnica nie sprowadza się jednak do samego materiału. Liczą się sposób pracy całego układu, rozstaw podpór, sztywność dna, wysokość piętrzenia oraz to, czy ładunek ma zostać tylko przewieziony, czy także magazynowany i sortowany przez wiele dni.

Lite drewno, sklejka i płyta OSB w praktyce

Lite drewno najczęściej wybiera się wtedy, gdy potrzebna jest wysoka nośność i łatwa naprawa elementów nośnych. Sklejka opakowaniowa obniża masę ścian i daje gładkie poszycie, a płyta OSB jako materiał opakowaniowy sprawdza się tam, gdzie ważna jest równa płaszczyzna osłony. Różnica polega więc na proporcji między masą własną, sztywnością i odpornością na uderzenia, a nie na samej nazwie materiału.

Jak dobrać właściwy wariant do ładunku i trasy?

Dobór zaczyna się od trzech danych: masy, wymiarów i środka transportu. Konstrukcja, która dobrze sprawdza się w magazynie, nie zawsze będzie optymalna w eksporcie morskim, a założenia dla skrzyni transportowej drewnianej są inne niż dla palety przeznaczonej do szybkiego obrotu na rampie.

Drewniane opakowania transportowe powinny odpowiadać rzeczywistemu sposobowi pracy ładunku. Duże elementy, ładunki o przesuniętym środku ciężkości i towary podatne na przesunięcia wymagają innego rozkładu podpór niż standardowe jednostki układane warstwowo.

Gdzie najlepiej sprawdzają się palety, skrzynie i blaty drewniane?

Każdy wariant pełni inną funkcję, dlatego warto dobierać go do procesu, a nie wyłącznie do wymiarów. Najczęściej stosuje się:

• nowe i używane europalety do powtarzalnych jednostek ładunkowych oraz sprawnego załadunku;
• palety przemysłowe do większych formatów oraz szerszego podparcia towaru;
• palety specjalne do ładunków niestandardowych i nietypowych punktów podparcia;
• skrzynie drewniane do osłony boków, unieruchomienia zawartości i przewozu wrażliwych elementów;
• blaty drewniane do stabilizacji spodniej warstwy oraz rozdzielania partii w składowaniu.

Różnorodność wymiarów pozwala dopasować jednostkę do miejsca w magazynie i sposobu odkładania ładunku. Przy wielokrotnym użyciu ważny jest także stan techniczny, zwłaszcza w obiegu z udziałem używanych europalet.

Jak dobrać opakowanie do transportu drogowego, morskiego i lotniczego?

W transporcie drogowym najczęściej stosuje się palety, bo liczą się szybki załadunek i powtarzalny obieg. W transporcie morskim częściej wybiera się skrzynie drewniane albo palety specjalne, gdy ładunek ma długą trasę, jest narażony na wilgoć i wymaga mocniejszego unieruchomienia. W transporcie lotniczym priorytetem pozostaje relacja masy własnej do poziomu ochrony, dlatego konstrukcję projektuje się oszczędnie, bez zbędnych elementów.

Przy ciężkim sprzęcie i eksporcie morskim liczą się nie tylko osłona, ale też możliwość bezpiecznego podjęcia wózkiem lub dźwigiem. Dobrze dobrane opakowanie drewniane ogranicza przestoje przy przeładunku i zmniejsza ryzyko uszkodzenia towaru w punktach nacisku. Ładunek w skrzyni powinien być unieruchomiony, a nacisk rozłożony na punktach podparcia. Wolne przestrzenie trzeba ograniczyć dystansami, bo nawet sztywna skrzynia nie ochroni towaru, który przemieszcza się wewnątrz podczas hamowania i podnoszenia widłami.

Jak ocenić jakość, nośność i bezpieczeństwo konstrukcji?

Produkcja opakowań drewnianych zaczyna się od danych o ładunku, a nie od gotowego szablonu. Nośność i odporność na ściskanie opakowań drewnianych zależą od przekrojów elementów, rozstawu desek, sposobu łączenia oraz kierunku działania siły podczas składowania i transportu.

Dobra praktyka techniczna obejmuje stosowanie suchego drewna o wilgotności nie wyższej niż 20 proc., właściwy dobór grubości ścian i dna oraz kontrolę stabilności przy piętrzeniu. Przy ocenie sprawdzamy:

• masę brutto ładunku i rozkład nacisku;
• liczbę punktów podparcia i prześwit dla wideł;
• wysokość składowania i ryzyko ściskania w stosie;
• sztywność dna, boków i naroży;
• stan techniczny elementów przy obiegu wielokrotnym.

Dopiero po takiej ocenie można rzetelnie określić, czy dana paleta lub skrzynia nadaje się do przewozu ciężkiego ładunku.

Jak rozpoznać opakowanie drewniane zgodne z wymogami eksportu?

Przy wysyłce poza Unię Europejską podstawą jest zgodność z normą fitosanitarną ISPM 15. Skrzynia drewniana przeznaczona do eksportu ma trwałe oznaczenie IPPC, kod kraju, numer producenta lub podmiotu wykonującego obróbkę oraz skrót HT oznaczający obróbkę termiczną drewna. Sama deklaracja bez znaku nie daje takiej samej pewności jak czytelne oznaczenie na opakowaniu.

W eksporcie liczy się również stabilność materiału. Niższa wilgotność ogranicza paczenie, luzowanie łączników i zmiany wymiarów, co ma znaczenie zwłaszcza przy długiej trasie, przeładunkach i sztaplowaniu w kontenerze.

Dlaczego opakowania drewniane pozostają rozwiązaniem na wiele cykli użycia?

Opakowania drewniane projektuje się z myślą o wielokrotnym użyciu, dlatego ich koszt warto liczyć w cyklach, a nie wyłącznie w cenie jednej sztuki. Takie konstrukcje można naprawiać, wymieniać w nich pojedyncze elementów i ponownie włączać je do procesu magazynowania, co dobrze wpisuje się w gospodarkę obiegu zamkniętego.

Drewno opakowaniowe pozostaje materiałem biodegradowalnym, a w odpowiednich warunkach także kompostowalnym. Im więcej obiegów wykona paleta lub skrzynia, tym niższy będzie ślad węglowy opakowań drewnianych w przeliczeniu na jeden przewóz i tym większa zgodność z kierunkiem wyznaczanym przez PPWR, czyli ponownym użyciem i możliwością recyklingu.

W jakich branżach drewniane opakowania transportowe sprawdzają się najlepiej?

Najlepiej sprawdzają się tam, gdzie towar jest ciężki, podatny na uszkodzenia albo musi przejść kilka etapów składowania i przeładunku. Najczęściej dotyczy to takich zastosowań jak:

• branża spożywcza, gdy liczą się porządek składowania i stabilna jednostka ładunkowa;
• branża przemysłowa, gdy występują duże masy i obciążenia punktowe;
• branża budowlana, gdy materiał musi bezpiecznie znieść transport i odkładanie na placu;
• branża papiernicza, gdy ważne są ochrona przed zgnieceniem i pewne piętrzenie.

Dobór prowadzimy na podstawie prostych danych: wymiarów, masy, sposobu składowania i liczby obiegów. Taki proces pozwala ograniczyć uszkodzenia, uporządkować logistykę i dobrać konstrukcję, która rzeczywiście sprawdza się w magazynie, na rampie i w transporcie.